การกระจายอำนาจ ท้องถิ่นตัดสินใจได้ ท้องถิ่นเข้มแข็ง

ไม่ทน

1. อำนาจรวมศูนย์เกินไป
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่มีอำนาจตัดสินใจในกิจการที่กระทบชีวิตประชาชนโดยตรง ต้องรอการอนุมัติจากส่วนกลาง ทำให้การแก้ปัญหาล่าช้าและไม่สอดคล้องบริบทพื้นที่

2. ท้องถิ่นขาดเครื่องมือพัฒนา
แม้ท้องถิ่นรู้ปัญหาและศักยภาพของพื้นที่ดีที่สุด แต่ขาดเครื่องมือทางการคลังและการลงทุน ทำให้ไม่สามารถพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานหรือบริการสาธารณะได้เต็มที่

3. การบริหารบริการสาธารณะแยกส่วน
สถานศึกษา สถาบันการศึกษา และสถานพยาบาลอยู่ในพื้นที่เดียวกัน แต่ขาดการบูรณาการงบประมาณและการบริหารร่วม ทำให้ทรัพยากรถูกใช้ไม่คุ้มค่า

4. ผู้นำท้องที่ไม่ยึดโยงประชาชน
ระบบกำนัน ผู้ใหญ่บ้านที่ดำรงตำแหน่งยาวตามอายุเกษียณ ทำให้ขาดความรับผิดรับชอบต่อประชาชน และไม่สอดคล้องหลักการประชาธิปไตยท้องถิ่น

เปลี่ยน

กระจายอำนาจเชิงโครงสร้าง ให้ท้องถิ่นมีอำนาจตัดสินใจ งบประมาณ และความรับผิดชอบต่อประชาชนอย่างแท้จริง

1. ขยายอำนาจ อปท. ให้ครอบคลุมกิจการสาธารณะ
แก้กฎหมายให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอำนาจดำเนินกิจการทุกด้านที่ไม่ถูกจำกัดไว้โดยกฎหมาย รวมถึงสามารถสนับสนุนงบประมาณและร่วมบริหารสถานศึกษาและสถานพยาบาลในพื้นที่

2. สนับสนุนรูปแบบท้องถิ่นพิเศษ
เปิดทางให้จัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ เช่น พื้นที่ท่องเที่ยวหรือเศรษฐกิจชายแดน เพื่อให้การบริหารสอดคล้องบริบทพื้นที่

3. พัฒนาเครื่องมือทางการเงินของท้องถิ่น
ส่งเสริมพันธบัตรท้องถิ่น ท้องถิ่นวิสาหกิจ และ PPP โดยการออกพันธบัตรต้องมีหนังสือชี้ชวนแสดงความคุ้มค่าโครงการอย่างโปร่งใส

4. ปฏิรูประบบผู้นำท้องที่ให้ยึดโยงประชาชน
แก้ไขให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้านมาจากการเลือกตั้งของประชาชน และกำหนดวาระดำรงตำแหน่ง 4 ปี เพื่อเพิ่มความรับผิดชอบต่อประชาชน